VicksWeb upgrade Location upload ads trending
VicksWeb भारत

वर आपले स्वागत आहे VicksWeb

Flag Counter
राह�रीतील तिघे हद�दपार
Source:  Lokmanthan
Saturday, 25 May 2019 08:00


राह�री
 à¤°à¤¾à¤¹à¥�री à¤ªà¥‹à¤²à¤¿à¤¸ à¤ à¤¾à¤£à¥�याचà¥�या à¤¹à¤¦à¥�दीत à¤°à¤¸à¥�तालूट à¤µ à¤œà¤¬à¤°à¥€ à¤šà¥‹à¤°à¥€ à¤•à¤°à¤£à¤¾à¤±à¥�या à¤—à¥�नà¥�हेगारांवर à¤°à¤¾à¤¹à¥�री à¤ªà¥‹à¤²à¤¿à¤¸ à¤ à¤¾à¤£à¥�यामारà¥�फत à¤¶à¥�रीरामपूर à¤‰à¤ªà¤µà¤¿à¤­à¤¾à¤—ीय à¤¦à¤‚डाधिकारी à¤¯à¤¾à¤‚चà¥�याकडे à¤¤à¤¡à¥€à¤ªà¤¾à¤°à¥€à¤šà¥‡ à¤ªà¥�रसà¥�ताव à¤ªà¤¾à¤ à¤µà¤²à¥‡ à¤¹à¥‹à¤¤à¥‡.  à¤¤à¥�या  à¤ªà¥�रसà¥�तावावरून à¤‰à¤ªà¤µà¤¿à¤­à¤¾à¤—ीयदंडाधिकाऱà¥�यांनी à¤®à¥�ंबई à¤ªà¥‹à¤²à¤¿à¤¸ à¤•à¤¾à¤¯à¤¦à¤¾ à¥§à¥¯à¥«à¥§ à¤šà¥‡ à¤•à¤²à¤® à¥«à¥¬(१)(अ)

(बदि३० à¤®à¥‡ à¥¨à¥¦à¥§à¥¯ à¤°à¥‹à¤œà¥€à¤šà¥‡ à¤†à¤¦à¥‡à¤¶à¤¾à¤¨à¥�वये à¤­à¥‹à¤‚दà¥�या à¤‰à¤°à¥�फ à¤°à¤µà¥€à¤‚दà¥�र à¤¸à¥‚रà¥�यभान à¤®à¤¾à¤³à¥€ (राबारागाव à¤¨à¤¾à¤‚दूरयाला à¤�क à¤µà¤°à¥�षाकरिता à¤¤à¤° à¤…विनाश à¤¶à¥�रीधर à¤¸à¤¾à¤³à¤µà¥‡ (राडिगà¥�रसवसंभाजी à¤¶à¤¿à¤µà¤¾à¤œà¥€ à¤‰à¤—ले (राधामोरी à¤¬à¥�।।यांना à¤¨à¤¿à¤°à¥�गमित à¤†à¤¦à¥‡à¤¶à¤¾à¤šà¥�या à¤¦à¤¿à¤¨à¤¾à¤‚कापासून à¤¦à¥‹à¤¨ à¤µà¤°à¥�षाकरिता à¤¨à¤—र à¤œà¤¿à¤²à¥�हà¥�यातून à¤¹à¤¦à¥�दपार à¤•à¤°à¤£à¥�यात à¤†à¤²à¥‡ à¤†à¤¹à¥‡.

क�स�तीपटूंना पाच लाखांचे बक�षीस
Source:  Lokmanthan
Saturday, 25 May 2019 07:00


 à¤…हमदनगर
 à¤¤à¤¾à¤²à¥�कà¥�यातील à¤¨à¤¿à¤‚बळक à¤¯à¥‡à¤¥à¥‡ à¤–ंडोबा à¤¯à¤¾à¤¤à¥�रेनिमितà¥�त à¤²à¤¾à¤² à¤®à¤¾à¤¤à¥€à¤µà¤°à¥€à¤² à¤•à¥�सà¥�तीचा à¤†à¤–ाडा à¤°à¤‚गलायात à¥ªà¥§ à¤•à¥�सà¥�तà¥�या à¤�ालà¥�या à¤µ à¤¸à¤°à¥�व à¤µà¤¿à¤œà¥‡à¤¤à¥�यांना à¤®à¤¿à¤³à¥‚न à¤¤à¤¬à¥�बल à¥« à¤²à¤¾à¤–ांचे à¤‡à¤¨à¤¾à¤® à¤¦à¤¿à¤²à¥‡ à¤—ेलेमातीचà¥�या à¤†à¤–ाडà¥�यातील à¤¯à¤¾ à¤•à¥�सà¥�तà¥�यांचेकौशलà¥�य à¤ªà¤¾à¤¹à¤£à¥�यासाठी à¤ªà¤‚चकà¥�रोशीतील à¤•à¥�सà¥�तीशौकिन à¤†à¤²à¥‡ à¤¹à¥‹à¤¤à¥‡.

  à¤®à¤¾à¤œà¥€ à¤¸à¤°à¤ªà¤‚च (कै.) à¤¸à¤‚जय à¤²à¤¾à¤®à¤–डे à¤¯à¤¾à¤‚चà¥�या à¤¸à¥�मृतिनिमितà¥�त à¤®à¤¾à¤§à¤µà¤°à¤¾à¤µ à¤²à¤¾à¤®à¤–डे à¤®à¤¿à¤¤à¥�रमंडळाने à¤•à¥�सà¥�ती à¤†à¤–ाडà¥�याचे à¤†à¤¯à¥‹à¤œà¤¨ à¤•à¥‡à¤²à¥‡ à¤¹à¥‹à¤¤à¥‡à¤¨à¤¿à¤‚बळक à¤—ावातील à¤—à¥�रीनहील à¤¸à¥�टेडियममधà¥�ये à¤¦à¥�पारी à¥© à¤µà¤¾à¤œà¤¤à¤¾ à¤¸à¥�रू à¤�ालेला à¤†à¤–ाडा à¤°à¤¾à¤¤à¥�री à¥§à¥¦à¤ªà¤°à¥�यंत à¤¸à¥�रू à¤¹à¥‹à¤¤à¤¾à¤¯à¥‹à¤—ेश à¤ªà¤µà¤¾à¤° (नगरविरà¥�दà¥�ध à¤¸à¤‚तोष à¤¦à¥‹à¤°à¤µà¤¡ (कोलà¥�हापूरयांची à¤•à¥�सà¥�ती à¤šà¤¾à¤‚गलीच à¤°à¤‚गलीदोनà¥�ही à¤®à¤²à¥�लांनी à¤‰à¤¤à¥�कृषà¥�ट à¤–ेळाचे à¤ªà¥�रदरà¥�शन à¤•à¥‡à¤²à¥‡à¤¶à¥‡à¤µà¤Ÿà¥€ à¤¹à¥€ à¤•à¥�सà¥�ती à¤¬à¤°à¥‹à¤¬à¤°à¥€à¤¤ à¤¸à¥‹à¤¡à¤µà¤¿à¤£à¥�यात à¤†à¤²à¥€.

नवमतदारांचा कौल निर�णायक!
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 05:30

तर�ण मतदारांनी निर�णायक कौल दिल�याम�ळेच २०१४ची लोकसभा निवडणूक भाजपने जिंकली, तेव�हाही मोदी लाट हा फॅक�टर होताच. आज २०१९ चा निकाल पाहता प�न�हा �कदा नवमतदार, य�वा वर�गाने मोदींच�या नेतृत�वावर शिक�कामोर�तब केल�याचे प�ढे येत आहे. भारत हा तर�णांचा देश आहे, असे मानले जाते आणि म�हणूनच देशाच�या विकासात तर�णाईच�या इच�छित वेगाची, अलर�टनेसची महत�त�वाकांक�षा यांचे संदर�भ उमटतातच. त�म�हाला त�मचा देश उन�नतीकडे न�यायचा असेल आणि तो �का सक�षम नेतृत�वाच�या हाती द�यायचा असेल, तर त�याकरिता आधी देशातील य�वा पिढीचे म�हणणे �कून घ�या, असे संकेत आजवर स�वामी विवेकानंदांपासून अनेक विचारवंतांनी, राज�यकर�त�यांनी दिले आहेत. आजच�या य�वकांमधूनच उद�याचे यशस�वी नेतृत�व घडू शकते. य�वकांना फक�त रोजगाराची नाही, तर उद�यमशीलतेची ओढ लावली पाहिजे, त�यांना निर�णयक�षम बनवतानाच देशाच�या विकासात त�यांचेही योगदान अर�थपूर�ण असणार आहे, याची हमी त�यांना द�यायला हवी. बह�धा अशाप�रकारची आश�वासकता २०१९ च�या लोकसभा निवडण�कीत य�वकांना मिळाल�यानेच संपूर�ण देशभरात य�वकांनी मोठय़ा प�रमाणात भाजप आणि मित�रपक�षाला मतदान केल�याचे स�पष�ट होत आहे.

गत पाच वर�षात का�ग�रेससह २२ विरोधकांनी रोजगार निर�मिती, बेरोजगारी, नोटाबंदी, जी�सटी या प�रश�नांना अधिक महत�त�व दिले, मात�र य�वकांनी या सगळ�यांकडे द�र�लक�ष करीत नरेंद�र मोदींच�या कार�यक�शलतेला स�पष�टपणाने स�वीकारलेले दिसले. विरोधकांनी मोदींची त�लना हिटलरशी केली, तर य�वकांनी मोदींना प�रेरणास�थानी मानत त�यांचे विदेश दौरे, परकीय धोरण, सातत�याने कार�यमग�न असणे, मोदींच�या कार�यकाळात स�धारलेले आंतरराष�ट�रीय संबंध, सर�जिकल स�ट�राईक, प�लवामा हल�ला, अभिनंदनची स�रक�षित घरवापसी, म�द�रा लोन, स�टार�टअप इंडिया, डिजिटल भारत, शिष�यवृत�ती, मराठा आरक�षण, ख�ले आरक�षण, बेटी बचाव, आदी अनेक कारणांनी मोदींचे नेतृत�व बिनशर�त स�वीकारले. य�वावर�गाची नेमकी नस पकडतानाच नवमतदारांना आपल�याकडे आकर�षित करताना मोदींनी २०१८ मध�ये स�वांतत�र�य दिनाचे भाषण करताना आपल�या भाषणात कोणते म�द�दे अपेक�षित आहेत, असा थेट प�रश�न देशभरातील य�वकांना विचारून त�यांच�याशी संवाद साधण�याचा प�रयत�न केला. भारताच�या इतिहासात पंतप�रधानांना भाषण करताना आपली गरज वाटावी, आपले विचार महत�त�वाचे वाटावेत, ही भावना स�खावणारी न वाटली तरच नवल होते.

पंतप�रधानांच�या लाल किल�ल�यावरून दिल�या जाणा-या भाषणांत आपलाही सहभाग असावा, या अपेक�षेने देशभरातून कोटय़वधी य�वकांनी मोदींना पत�रे लिहिली आहेत आणि कदाचित २०१९ च�या निवडण�कीत नवमतदारांना जोडणारा हा आपलेपणाचा धागा निर�णायक ठरलेला आहे. फक�त महाराष�ट�रातच नाही, तर देशभरात भाजपला स�पष�ट बह�मत मिळाले आहे. या बह�मतात ९ कोटी नवमतदारांचा समावेश आहे, ज�यात जवळपास ७ कोटी मतदार १८ ते २१ वयोगटांतील आहेत. विशेष म�हणजे या नवमतदारांपैकी अध�र�याहून अधिक मतदार हे ग�रामीण भागातले आहेत. नवमतदारांमध�ये तर�णींचाही मोठय़ा प�रमाणात समावेश होता. असे मानले जाते की, पहिल�यांदा मतदान करणारा मतदार हा अधिक सक�षम, अधिक चौकस आणि टेक�नोसॅव�ही असतो. त�याला आपल�या आसपासची वर�तमान स�थिती आणि त�यावरून भविष�यात काय बदल होऊ शकतात याचे भान, त�याविषयी सारासार विचार करण�याची क�वत आलेली असते. हल�लीच�या विज�ञान य�गात तर हे वास�तव स�वीकारायलाच हवे. त�याम�ळे स�वाभाविकच आपल�या क�ट�ंबाच�या पारंपरिक नेतृत�वाला न मानता मला काय वाटते याचा विचार ही तर�ण पिढी अधिक सजगतेने करते आहे. इतिहासात काय �ाले याचे दाखले त�याच�या लेखी फारसे महत�त�वाचे नसतात. सध�या काय आहे आणि प�ढे काय असू शकते याचा वास�तववादी विचार करण�याइतपत ही पिढी सक�षम आहे.

कदाचित काही बाबतीतला त�यांचा अंदाज च�कीचाही ठरू शकतो, पण त�याची जबाबदारीही ते स�वीकारतात. नेमकी हीच नस नरेंद�र मोदी-अमित शाह यांनी अचूकतेने पकडली होती. आपल�या भाषणातून मोदींनी वारंवार नवमतदारांना आपले मत देशाच�या स�रक�षेसाठी, सैनिकांसाठी देण�याचे, दहशतवादाविरोधात देण�याचे भावनिक आवाहन केले होते. साहजिकच ही निवडणूक दहशतवाद, राष�ट�रीय स�रक�षा आणि हिंद�त�ववादावर फोकस �ाली. वास�तविक २०१४ पूर�वीही नवमतदारांना आकर�षित करून घेण�याचा प�रयत�न �ाला होता. मात�र २०१४ आणि २०१९ मध�ये �क आश�वासक नेतृत�व आणि त�याबद�दलचा विश�वास मोदींच�या माध�यमातून य�वकांना आकर�षित करण�यास प�रेसा ठरला. य�वकांनी जॉब मागणारे नाही, तर नोक-या देणारे बनावे असे आवाहन करताना भाजपने म�द�रा लोनची व�याप�ती वाढवली. भले या योजनेवर अनेकांनी टीका केली असली तरी आज म�द�रा योजनेतून कर�ज उचलणारे हजारो य�वा-य�वती आहेत, ज�यांना या योजनेचा लाभ �ाला. य�वा वर�गावर मोदी नेतृत�वाची छाप पडण�याचे आणखी �क सर�वात मोठे कारण म�हणजे आजवर अनेक पक�षांनी सत�ता अन�भवली. त�यांच�याकडेही य�वा कार�यकर�ते, य�वा मतदार होतेच, पण आजवर कोणत�याच पक�षांनी य�वकांना काय वाटते, त�यांच�यासमोरचे गंभीर प�रश�न काय, अशी विचारणा केली नव�हती.

द�सरे म�हणजे २०१४ पासून डिजिटलाय�ेशनला मिळालेला सर�वाधिक वेग. आज इंटरनेटच�या य�गात जपान, चीन फाईव�ह’जी, सिक�स’जी य�गात आहेत, तर भारताला हा थ�री’जी पर�यंत पोहोचायला २०१४ उजाडले होते. २०१४ ते २०१९ च�या कालावधीत भारत फाईव�ह’जीपर�यंत वाटचाल करीत आहे. साहजिकच जमाने के साथ चलो, तंत�रज�ञान के साथ चलो, हा अन�भव या पाच वर�षात य�वकांना, नव उद�योजकांना घेता आला. सोशल मीडिया हे फक�त टाईमपासचे वा फेक न�यूजचे साधन न बनता आज यू टय़ूबच�या माध�यमातून अनेकांना रोजगार उपलब�ध �ाला आहे. प�रत�येक क�षेत�रात इंटरनेटम�ळे नव नव�या संधी उपलब�ध �ाल�या आहेत आणि सर�वात महत�त�वाची बाब म�हणजे याची दखल सर�व जगात घेतली जात आहे. य�वा वर�गाला अपेक�षित वेग पकडता आल�यानेच आणि जगावर राज�य करण�याची स�वप�नेच नाही, तर संधीही प�राप�त होईल, हे लक�षात आल�यानेच आज य�वा वर�गाने पारंपरिक पक�षांना मग ते राष�ट�रीय असोत वा स�थानिक, त�यांना नाकारून भाजपसोबत जाणे पसंत केले आहे. म�हणूनच तर भाजपला सत�तेवर निर�विवाद वर�चस�व मिळवण�यासाठी २०१४ प�रमाणेच २०१९ मध�येही नवमतदार, य�वावर�गाचा कौल निर�णायक ठरला, असे म�हटले तर ते च�कीचे ठरणार नाही.


पावसाची वर�दी.. म�ंबईकरांना धडकी !
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 05:00

मनोज जोशी

जरा उजाडायला लागलं की, म�ंबईकरांची लगबग स�रू होते. प�रत�येक जण ठरलेली लोकल पकडण�यासाठी धावपळ करीत असतो. सकाळच�या वेळी त�ड�ंब भरलेले प�लॅटफॉर�म आणि डोकावून डोकावून गाडीची वाट बघणारे म�ंबईकर, हे चित�र नित�याचेच आहे. गाडी येताच ‘जम�प’ करून सीट पकडली की, ह�श�श.. मग ती चौथी का असेना.. मग प�रवास स�रू होतो ऑफिसच�या दिशेने.. आजूबाजूला बसलेले बह�तांश जण घामाने भिजलेले असतात आणि तो जर मे महिना असेल तर, प�रतीक�षा असते ती पावसाच�या आगमनाची.

तीव�र उष�म�याम�ळे हैराण �ालेल�या म�ंबईकरांना अन� शेतक-यांना वर�णराजाच�या आगमनाची शनिवारीच वर�दी मिळाली आहे. मान�सून शनिवारी अंदमानात दाखल �ाला असून तो पाच दिवस उशिराने म�हणजेच ६ जूनला केरळमध�ये दाखल होईल, असा अंदाज आहे.

पण कमालीच�या उकाडय़ाने हैराण �ालेल�या म�ंबईकरांसाठी ही आनंदघनांची आनंदवार�ता स�खावणारी असली तरी, ठिकठिकाणी साचणारे पाणी आणि रस�त�यावरील खड�डे ही डोकेद�खी देखील आहेच. पावसाळा आला की, नालेसफाईची चर�चा स�रू होते. पावसाळ�यापूर�वी य�द�धपातळीवर नालेसफाई करण�यात येईल, अशी ग�वाही म�ंबई महापालिकेकडून दिली जाते आणि पावसाच�या स�र�वातीला म�ंबईची ‘त�ंबई’ होते. मग नालेसफाईच�या कामात भ�रष�टाचार �ाल�याबद�दल आरोप-प�रत�यारोप केले जातात. पण प�रश�न तसाच राहतो.. तोही दरवर�षीचा!

खड�डय़ांच�या बाबतीतही तेच रडगाणे आहे. साधारणपणे दोन वर�षापूर�वी आरजे मलिष�का हिचे ‘म�ंबई, त�ला बी�मसीवर भरवसा नाही का?..’ हे गाणे सोशल मीडियावर व�हायरल �ाले आणि त�यानिमित�ताने म�ंबईतील रस�त�यांच�या द�रवस�थेबाबत प�न�हा �कदा चर�चा स�रू �ाली होती.

पूर�वी रस�त�यांवरच�या मोठ-मोठय़ा खड�डय़ांचे ब�लॅक-अ�ॅण�ड-व�हाईट फोटो पेपरमध�ये येत असत. पण त�यावेळी त�यांचे गांभीर�य इतके कोणाला जाणवले नाही. कारण त�यावेळी रस�त�यांवरून धावणा-या मोटारींचे प�रमाण �वढे नव�हते. नंतर नंतर रस�त�यावरची वाहतूक वाढू लागली आणि त�याचे गांभीर�य जाणवायला लागले. या खड�डय़ांवरून म�ंबई महापालिकेविर�द�ध हायकोर�टात वरचेवर याचिका दाखल होऊ लागल�या. तेव�हापासून आतापर�यंत ‘खड�डय़ांवरून हायकोर�टाचे ताशेरे’, ‘रस�त�यांच�या द�रवस�थेबद�दल हायकोर�ट संतप�त’, ‘खड�डय़ांवरून हायकोर�टाने बी�मसीचे उपटले कान’ अशा बातम�या येऊ लागल�या. अजूनही येत आहेत. इतकेच नव�हे तर, हायकोर�टाने ‘अनेकदा’ अल�टीमेटमही दिले. (अल�टीमेटम, तेही इतका वेळ!) पण तरीही पालिका ढिम�मच राहिली. पालिकेत सत�तेवर असलेल�या शिवसेनेने �कदा तर कहरच केला. त�यांनी सांगितले की, ‘म�ंबईत पाऊस जोरात पडतो, त�याला महापालिका तरी काय करणार?’ दरवर�षी जोरदार पाऊस �ाल�यावर म�ंबईतील सखल भागात पाणी साचते. जर पाऊस जोरातच पडत असेल तर, यावर प�रभावी उपाययोजना करायला हवी. त�यासाठी व�यवस�थित नियोजन करायला हवे आणि त�याची कल�पना तमाम म�ंबईकरांना द�यावी; जेणेकरून �क प�रकारे विश�वासाचे वातावरण निर�माण होईल. पण तसे काही �ाल�याचे दिसतच नाही!

त�या मानाने रेल�वेचे कौत�क केले पाहिजे. पावसाळ�यात लोकलसेवाही अनेक र�वष कायम टीकेची धनी �ाली होती. पण अलीकडच�या काळात जिथे-जिथे र�ळांमध�ये पाणी साचते आणि वाहत�कीवर परिणाम होतो, तिथे-तिथे रेल�वेप�रशासन पावसाळ�याच�या तोंडावर मोटारपंप आणून ठेवते. पाणी साचायला स�र�वात �ाली की, तिथे तैनात असलेला कर�मचारी तो पंप स�रू करून पाणी साचू देत नाही. त�याम�ळे लोकलसेवा धीमी �ाली तरी, ठप�प होत नाही! मनपाने देखील म�ंबईकरांचा रोष ओढावून घेण�यापेक�षा असा काहीतरी मार�ग काढायला हवा.

रस�त�यांवरील खड�डय़ांवरून वारंवार होणा-या टीकेनंतर म�ंबई महापालिकेने रस�त�यांच�या कामाच�या दर�जाची तपासणी केली. त�यातून रस�त�यांच�या कामात भ�रष�टाचार �ाला आहे, हे वास�तव समोर आले आणि पालिका प�रशासनानेही ते स�वीकारले. मनपानेच केलेल�या चौकशीच�या पहिल�या टप�प�यात ३४ रस�त�यांच�या कामांची पाहणी केली. त�यात जवळपास १४ कोटी र�पयांचा घोटाळा �ाल�याचे उघड �ाले होते. तर, द�स-या टप�प�यात २०० रस�त�यांची पाहणी केली, त�यात ६७ कोटी र�पयांचा भ�रष�टाचार �ाल�याचे स�पष�ट �ाले.

आता तर, म�ंबई आणि परिसरात ठिकठिकाणी मेट�रोची कामे स�रू आहेत. क�लाबा-वांद�रे-सीप�� या मेट�रो-३ मार�गिकेच�या भ�यारीकरणाचे काम वेगात स�रू आहे. या कामादरम�यान पावसाळ�यात पाणी साचून डासांची उत�पती होऊ नये म�हणून म�ंबई मेट�रो रेल कॉर�पोरेशनतर�फे (�म�मआरसी) विशेष खबरदारी घेण�यात आली आहे. महापलिकेसोबत समन�वय साधून मेट�रोच�या २७ स�थानकांसह मार�गिकेवर औषध आणि धूर फवारणी करण�यात येत आहे. म�ंबईतील पूरप�रवण भागात सर�व प�रकारची आपत�कालीन उपकरणे आणि वाहने तैनात करण�यात येणार असल�याने वाहतूक किंवा पाणी साचण�याची समस�या उद�भणार नाही, अशी ग�वाहीही �म�मआरसीने दिली आहे. महापालिकेकडूनही सर�वसामान�य म�ंबईकरांची तीच अपेक�षा आहे. केवळ नालेसफाई, रस�त�यांची डागड�जी �वढीच तात�प�रती मलमपट�टी न करता, दिवसेंदिवस विस�तारणा-या या महानगरीच�या समस�यांवर उत�तम उपाय करण�याची गरज आहे.

मोबाईल : ९५९४०६९३३१


ठाणे जिल�ह�यातील पाणीटंचाईला जबाबदार कोण ?
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 04:30

विनायक बेटावदकर

महाराष�ट�रात विशेषत: विदर�भ-मराठवाडय़ात सध�या भीषण पाणीटंचाई निर�माण �ाली आहे. त�याचप�रमाणे म�ंबईला पाणीप�रवठा करणा-या ठाणे जिल�ह�यात बारमाही वाहणा-या नद�या, धरणे असतानाही आज म�ंबईबरोबरच ठाणे जिल�ह�यातील म�रबाड, शहापूर, कल�याण परिसरातील ग�रामीण भागातही पाणीटंचाई निर�माण �ाली आहे. याचे म�ख�य कारण गेल�या वर�षीपेक�षा या वर�षी जलाशयात पाणीसाठय़ाची पातळी कमी �ाली आहे. त�याम�ळे ठाणे जिल�ह�यातील कल�याण-डोंबिवली भागातील नागरिकांना तीव�र पाणीटंचाईला तोंड द�यावे लागत आहे.

पाणीकपातीच�या जिल�ह�याच�या धोरणाम�ळे मंगळवारी २४ तास पाणीप�रवठा बंद असतो. शिवाय महिन�यातून �क दिवस प�न�हा २४ तास पाणीप�रवठा बंद करण�याचा निर�णय घेतल�याने पाणीटंचाईत भरच पडली आहे. शिवाय कल�याणच�या पूर�व भागात कडे-गोळवली व त�या परिसरातील अलीकडे फक�त मध�यरात�रीला �क ते चार या वेळात पाणीप�रवठा केला जात असल�याने दिवस कामावर जायचे आणि रात�रीला पाण�यासाठी जागरण करायचे याम�ळे नागरिकांत तीव�र संताप व�यक�त होत आहे.

म�रबाड शहराजवळ बारवी नदीवर म�रबाड-बदलापूर मार�गावर मोठे धारण बांधले आहे. या धरणाम�ळे ठाणे जिल�ह�यातील ८० टक�के भागाला पाणीप�रवठा होतो. शिवाय महाराष�ट�र ओद�योगिक विकास महामंडळातर�फे कल�याण- डोंबिवली भागातील ओद�योगिक क�षेत�रालाही पाणी प�रवले जाते. पण या धरणात सध�या २८ टक�केच पाणीसाठा आहे. प�णे जिल�ह�यातील आंध�र धरणातूनही या भागात पाणीप�रवठा केला जात असल�याने नागरिकांना काहीसा रिलिफ मिळाल�यासारखे वाटत असले तरी पाणी वापराबाबत पाणी कपतीशिवाय अन�य पाणीप�रवठय़ावर कोणतेही नियोजन नाही. आंध�र धरणात गेल�या वर�षी ३७.४२ टक�के पाणीसाठा होता. यंदा तो ३१.१७ टक�के म�हणजे १०५.७० दशलक�ष घनमीटर आहे. याच धरणातून बारवी नदीत रोज �क हजार घनलिटर पाणी सोडले जात आहे. लघ� पाटबंधारे विभागाचे त�यावर नियंत�रण हवे.

कल�याण-डोंबिवली शहरात पूर�वीपासून ९ तलाव होते. त�यातील लेंडी तलावावर स�भाष मैदान उभे राहिले. द�गार�डी ते बिर�ला कॉलेज मार�गावर वादेघर आधारवाडी दरम�यान असलेल�या वादेघर तलावावर स�पोर�ट�स कॉम�प�लेक�स उभे राहिले. कल�याणातील वाडा संस�कृतीम�ळे प�रत�येक वाडय़ामध�ये विहिरी होत�या. त�या विहिरींचे पाणी नागरिकांची तहान भागवत असत. ५०-६० वर�षापूर�वी टेंकरणे पाणीप�रवठा करण�याची पद�धत नव�हती. तेव�हा बैलगाडीवर लाकडी पिंप ठेऊन बाहेरून पाणी आणले जाई. १९५२-५३ मध�ये कल�याणमध�ये नळपाणी योजना आली. त�याम�ळे पाणीटंचाई कमी �ाली.

कल�याण-डोंबिवलीत लोकवस�त वाढू लागली. नवीन बांधकामे करताना त�यात वाडा संस�कृती कमी कमी होऊ लागली. शिवाय शहरातही मोठय़ा प�रमाणात बांधकामे होऊ लागली. या बांधकामासाठी मोठय़ा प�रमाणात पाणी वापरले जाऊ लागले. ग�रामीण भागात तसेच शहरातील मोकळय़ा जागांवर काही अवैध बांधकामे होत आहेत, त�यासाठी फार मोठय़ा प�रमाणावर जे पाणी वापरले जाते त�याचा शहरातील वापराच�या-पिण�याच�या पाण�यावर फार मोठा परिणाम होतो. महाराष�ट�र उद�योग विकास मंडळातर�फे कल�याण- डोंबिवलीतील उद�योगांना पाणीप�रवठा केला जात असला तरी नागरी प�रवठय़ासाठी पाणीप�रवठा करण�यास प�राधान�य दिले जाते, अशी उद�योजकांची प�रम�ख तक�रार आहे. मग प�रश�न असा नागरिकांसाठी, बारवी धरणातील जे पाणी वापरले जाते, ते जाते कोठे? उल�हासनगर भागात ट�कर माफियाही मोठय़ा संख�येने आहेत. उल�हासनदी, काळूनदी, बारवी नदीतील पाणी अवैधरीत�या उपसून ते शहरात हॉटेल. तसेच इतर उद�योगांना प�रवले जाते. बांधकामासाठीही त�याचा अवैधपणे वापर केला जातो. शहरातील खाद�यपदार�थाच�या गाडय़ांवर वापरले जाणारे पाणी असेच अवैधपणे वापरले जात असल�याने नियमित बिले भरणा-यांना पाणी मिळत नाही. या अवैध पाणीवापराने आरोग�याच�या अनेक समस�या निर�माण �ाल�या आहेत. कल�याणमध�ये पूर�वीपासून नऊ तलाव होते, त�यातील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रोड, महापालिकेच�या मागील बाजूला असलेल�या लेंडी तलावाचे पाणी रेल�वेसाठी वापरले जात असल�याचे सांगितले जात असे. या तलावाच�या जागी आता स�भाष मैदान, नक�षत�र उद�यान उभे आहे. याच प�रकारे वादेघर आधारवाडी रस�त�यावर असलेला वादेघारचा मोठा तलाव ब�जवून तेथे स�पोर�ट�स कॉम�प�लेक�स उभे आहे. या प�रकारे पारनाक�यावर महादेव मंदिराच�या बाजूला पोखरणा आहे. त�याची स�वच�छता करण�याची अनेक नगरसेवकांनी घोषणा केली. पण क�णी काहीच केले नाही. या पोखरनीला पूर�वी १२ महिने पाणी असायचे, पण नीट निगा न राखल�याने आता पाणीही आटते. शहरातील तलाव ब�जवण�यास, त�यांची निगा न राखण�यास जबाबदार कोण आहेत? त�यांची कधी चौकशी केली आहे का?

शहरातील वाडे नष�ट होऊन विहिरी ब�जवण�यात आल�या. त�यावर मोठाली निवासी संक�ले उभी राहिली. लोकसंख�या वाढीम�ळे नद�यांचे पाणी कमी पडू लागले. यावर उपाय म�हणून पावसाचे नैसर�गिक पाणी अडवण�याची (रेन हार�वेस�टिंग) कल�पना निघाली. गृहनिर�माण सोसायटय़ांच�या �का बाजूला सोसायटीच�या इमारतीतून जमा होणारे पाणी गोळा करून साठवायचे. त�यांच�या साहाय�याने �ाडेही लावायची. या योजनेला नागरिकांचा योग�य प�रतिसाद मिळाला नाही. तसेच सरकारी यंत�रणेकडूनही उत�तेजन मिळाले नाही. ते का मिळाले नाही? यामागे ट�कर माफिया आणि महापालिकेतील काही अधिकारी आणि सरकारच�या लघ� पाटबंधारे खात�यातील काही अधिकारी यांचे लागेबांधे आहेत का, याचा शोध घेतला पाहिजे.

मोबाईल : ९६१९१४८२६०


आनंद मिळविण�यासाठी वासना भगवंताकडे वळवावी
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 04:00

घरामध�ये सर�वानी कसे हसून-खेळून मजेत असावे. आपली वृत�ती अशी असावी की, ज�याला आनंद पाहिजे असेल, त�याने आपल�याकडे धाव घ�यावी. इतर संपत�ती कितीही दिली तरी प�री पडत नाही, पण वृत�तीचा आनंद देऊन कधी संपत नाही. जीवन हे मूलत: आनंदमय आहे. सृष�टीक�रमावर सोडले, तर ते स�खी होईल. आनंद अत�यंत विशाल आहे. देहब�द�धी मेली म�हणजेच त�याची प�राप�ती होत असते. आनंद मिळविणे हे सोपे आहे; पण हे समजून, आपण सोपे �ाले पाहिजे. आपण उपाधीने जड �ालो आहोत, म�हणून आपण हलके �ाले पाहिजे. सर�व जगाला आनंद हवा असतो. म�हणून कोणत�याही परिस�थितीत आनंद राखावा. आनंद हा शाश�वत आहे. पण, आपण विषयातच आनंद मानतो, त�याम�ळे खरा शाश�वत आनंद आपल�याला मिळत नाही. फोड आला म�हणजे खाज स�टते आणि खाजवल�यावर रक�त आले तरी �क प�रकारचा आनंद आपल�याला होत असतो. पण, म�हणून खाजवतच राहणे योग�य होईल का? क�त�र�याच�या तोंडात हाडं असताना, स�वत:च�या तोंडातले रक�तच तो चघळत असतो. त�यातले काही रक�त जमिनीवर पडून कमीही होत असते; परंत� तो हाडूक काही सोडीत नाही. विषयाचा आनंद हा असाच असतो. कोणतीही वस�तू अस�तित�वात नसतानाही होणारा जो आनंद, ते परमात�म�याचे व�यक�त स�वरूप आहे.

वासना भगवंताकडे वळविली की, मग आनंदाशिवाय द�सरा कोणता लाभ होणार? खरोखर, वासना ही विस�तवासारखी आहे. ज�या विस�तवाने स�ंदर स�वयंपाक करून कढत आणि ताजे अन�न खायला मिळते, तोच विस�तव जर घरावर ठेवला, तर घर जाळून टाकतो. त�याप�रमाणे, वासना भगवंताकडे वळली, तर माणसाला आनंदरूप बनविते. पण, ती जर विषयाकडे वळली, तर त�याला द�:खामध�ये लोटते. वासनेला जिंकायला भगवंताच�या नामात राहण�यासारखा द�सरा उपाय नाही. वासना न ठेवता कर�म करणे याचेच नाव संन�यास. जिथे वासना संपली तिथे आनंदच आहे.

– बà¥�रहà¥�मचैतनà¥�य शà¥�री गोंदवलेकर महाराज


माणिकराव
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 03:50

आध�निक भारतीय व�यायामविद�येचे जनक व प�रख�यात मल�ल गजानन यशवंत माणिक (ताम�हणे) ऊर�फ माणिकराव यांचा आज स�मृतिदिन.

त�यांचा जन�म ३१ डिसेंबर १८७८ रोजी बडोदे येथे �ाला. वस�ताद ज�म�मादादांचे शिष�य व अवघ�या �कोणिसाव�या वर�षी तीन हजार दंड, पाच हजार बैठका आणि सात तास क�स�तीचा सराव करणा-या माणिकरावांचे अस�थिसंस�था, य�नानी वैद�यक व शस�त�रास�त�रविद�येवरही प�रभ�त�व होते. महाराष�ट�राप�रमाणे ग�जरातमध�येही त�यांनी गावोगावी व�यायामशाळा स�थापन केल�या.

लाठी, ले�ीम, लकडी, बनेटी, जोडी, असे देशी खेळ व व�यायामप�रकारांचे शास�त�र निर�माण करून त�यांना सांघिक व�यायामाचे स�वरूप प�राप�त करून देण�याचे काम माणिकरावांनी केले. सैनिकी संचलन व कवायतींसाठी हिंदी आज�ञाशब�द बनवले. सामाजिक कार�यात अग�रेसर असणा-या माणिकरावांना बडोदा सरकारने ‘राजरत�न’ व ‘राजप�रिय’ अशा पदव�या देऊन गौरवले. बडोद�याच�या ‘लक�ष�मीविलास’ राजवाडय़ात भव�य शस�त�रसंग�रहालय उभारणा-या माणिकरावांनी ‘प�रतापशस�त�रागार’, ‘भारतीय व�यायाम’ हे ग�रंथ लिहिले. माणिकराव यांचे २५ मे १९५४ रोजी निधन �ाले.


‘ती’ही माणसेच!
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 02:30

प�रियानी पाटील

तृतीय पंथीय व�यक�तींबद�दल काहीवेळा समाजात तिरस�कार दिसून येतो. ते समोरून येताना दिसले, तर त�यांना पाहून दरवाजा बंद केला जातो. चालण�याचा मार�ग बदलला जातो. ट�रेनमध�ये दिसले, तर लक�ष मोबाईलमध�ये घातलं जातं. त�यांना बघून डोळे मिटून �ोपेचं सोंग घेतलं जातं. या गोष�टीचं त�यांच�या मनालाही वाईट वाटत असणारच ना..!

दरवाजावर पडलेली थाप आणि काळजात भरलेली धडकी, घरामध�ये लहान बाळ पाळण�यात, शिवाय घरात द�सरं क�णी नाही, हे बघून मन अधिकच धास�तावलेलं. कारण, समोर हसतच उभ�या असलेल�या तृतीय पंथीयाला बघून आता ते काय मागणी करणार याकडे लक�ष लागलेलं. वाटलं दरवाजा पटकन बंद करून घ�यावा. बाळाला क�ठेतरी लपवून ठेवावं, मन घाबरून गेलेलं अगदी.. पण, घाबरू नको, असा त�यांचा सांगण�याचा सूर बघून लागलीच पर�समधून दहा र�पयांची नोट त�यांच�या हातात दिली. वाटलं दहा र�पये घेऊन ते निघून जातील, पण..

दहा र�पये फक�त? त�म�हाला आमची पद�धत माहीत नाही का?
पद�धत, कसली पद�धत? डोळय़ांसमोर प�रश�नचिन�ह
�क साडी, मागणीन�सार पैसे.. त�यांचा स�वर
पण, घरी क�णी नाही..

तरीपण आमची पद�धत आहे. ते प�ढे सरसावले आणि पाळण�यातच हात घातला. बाळाला उचलण�याकरिता..

नको.. नको, बाळाला नका हात लावू. मन धास�तावलेलं, पण ते थांबले नाहीत, त�यांनी बाळाला पाळण�यातून उचलून घेतले. त�याची नजर उतरवायची आहे. हळद दे.. तशी घाबरून हवे ते साहित�य दिले, त�यांनी आपल�या पद�धतीन�सार बाळाची नजर उतरवली. म�हणाले, त�ला आमची पद�धत माहीत नाही, तू इथे नवीन आहेस म�हणून, नाहीतर आम�ही मागू ती रक�कम घेतल�याशिवाय जात नाही.. पण आता असू दे! आणि त�यांच�या अपेक�षेपेक�षाही कमी दिलेले पैसे देऊन ते निघून गेले. यावेळी भीती तर वाटलेलीच, पण नंतर ती काहीशी कमी �ाली आणि चांग�लपणाचा �क अंशही अन�भवता आला.

तर, ट�रेनमध�ये यांना क�ठून पैसे देणार रोज रोज, असा सूरही दिसून येतो. �क अन�भव असाही आला की, �क तृतीय पंथी स�टेशन आलं आणि उतरताना सगळय़ा लेडिजना उतरताना काहीबाही बडबडून खाली उतरला.

..तर �कदा ट�रेनमध�ये सा-या प�रवाशांशी हसतम�खपणे संवाद साधणारा तृतीय पंथी पाहण�यात आलेला. त�म�ही पैसे द�या अथवा देऊ नका, पण हसतम�खपणे सगळय़ांशी संवाद साधताना, कैसी हो? हा सूर सा-यांनाच आप�लकीचा वाटणारा होता. ती व�यक�ती ट�रेनमध�ये चढली की, तिच�या म�खातून उमटणारे आप�लकीचे शब�द सा-यांनाच बोलते करणारे होते.

�खाद�या कार�यक�रम प�रसंगाला त�यांची उपस�थिती, त�यांचे आशीर�वाद चांगले समजले जातात. त�यांना पैसे देताना अनेकांच�या मस�तकावर स�थिरावणारा त�यांचा हात श�भाशीर�वाद समजला जातो, पण काहीवेळा त�यांना द�र�लक�षिलं जाणं, समाजात त�यांच�याकडे पाहण�याचा दृष�टिकोन, त�यांच�याविषयी वाटणारी भीती पाहता, मनात असणारी त�यांच�याविषयी वागतानाची अढी क�ठेतरी बदलणं गरजेचं आहे, असं वाटून जातं. कारण तीही माणसंच आहेत.

ते कधी रस�त�यात दिसले तर वाटणारी भीती, ट�रेनमध�ये समोर आल�यावर वाटणारी भीती किंवा येणारा राग, �खाद�या घरी बारसे असेल, तर असणारी त�यांची उपस�थिती आणि त�यांची �कंदरच असणारी काही रकमेची मागणी पाहता, ती मागणी सर�वच प�री करू शकत नाहीत किंवा ज�यांची परिस�थिती असेल ते आपल�या मनान�सार त�यांच�या अपेक�षेच�या पलीकडेही ते देतील, मात�र समाजात वावरताना ते समोरून येताना दिसले तर त�यांना पाहून दरवाजा बंद केला जातो, ते समोर दिसले तर आपला मार�ग बदलला जातो, ते ट�रेनमध�ये दिसले तर लक�ष मोबाईलमध�ये घातलं जातं, त�यांनी समोर हात पसरले तर डोळे मिटून �ोपेचे सोंग घेतले जाते, त�यांच�या आवाजाने कान संगीत �कण�यात मग�न होऊन जातात, अशी परिस�थिती पाहून �क वेगळेपणाची जाणीव त�यांना दिल�याची दिसून येते. घरात लहान मूल रडलं तर त�याला यांची भीती घातली जाते, याचं द�:ख क�ठेतरी त�यांच�याही मनाला होत असेलच ना! पण, आपलं जीवन असंच आहे, असं समजून येणारी वेळ टाळून ते प�ढे सरकताना दिसून येतात.

क�णी देईल ते पैसे घेऊन प�ढे सरकताना, चेह-यावर सदा हसतम�खपणे त�यांचं समाजात वावरणं ही देखील खासियत मानावी लागेल. समाज आपलं समोर येणं नाकारत असताना, �खादा र�पया देण�यास टाळाटाळ करत असताना, आपल�याकडे नकारात�मक भावनेने पाहत असताना हसतम�खपणे या परिस�थितीला सामोरे जाणे ही जगण�याची कला असते, की वेळ मारून नेण�याची वृती, पण हे जगणं खरंच खूप कठीण असेल हे नक�की!

आपण समाजात जगताना किमान त�यांच�याकडे बघण�याचा दृष�टिकोन बदलणं गरजेचं आहे, त�यांना पाहिल�यावर कपाळावर आठय़ा पाडून त�यांच�याकडे त�रस�तपणे बघणं, त�यांना टाळणं या गोष�टी करताना आपण किमान माणूस म�हणून त�यांच�याकडे बघणं गरजेचं आहे.

सिग�नलला यांना बघून गाडय़ांच�या काचा बंद केल�या जातात, ते आले की, रिक�षातील माणसं तोंड लपवून बसतात. सोबत बाळ असेल, तर त�याला लपवून ठेवले जाते. हे लोक आपल�याला शिव�या-शाप तर देणार नाहीत ना, ही भीती तर असतेच, मात�र त�यांनी आशीर�वाद द�यावा ही भावना असली तरी �खादा र�पया त�यांच�या हातावर टेकवून त�यांना अक�षरश: टाळले जाते.

�खाद�या कार�यक�रमाला त�यांना आग�रहाचं निमंत�रण क�णी केलं आहे का कधी? कधी �खाद�या सणाला तरी, असा विचारही क�णी करत नसेल, पण आपल�या प�स�तकाचं प�रकाशन �का तृतीय पंथीयाच�या हस�ते करण�याचं धाडस कोकणातील �का नावाजलेल�या लेखिकेने केले आणि तृतीय पंथीयांच�या बद�दल मनात असणारी अढी काहीशी कमी करण�याचा प�रयत�नही �ाला..! क�णाच�याही भ�वया उंचावण�यासारख�याच आहेत. पण, ‘ती’ही माणसंच आहेत. समाजात त�यांनाही मान-सन�मान दिला, तर जीवनाकडे बघण�याचा, समाजात आपल�याला मिळणा-या मानाचा त�यांनाही �क हिस�सा होता येतं, ही भावना त�यांच�या मनात नकळतच र�जणारी आहे. समाजातही त�यांच�याकडे बघण�याचा दृष�टिकोन बदलला पाहिजे. त�यांनाही आप�लकीची भावना, बोलण�यातून माण�सकीचा स�पर�श अन�भवायला मिळणे गरजेचे आहे. कारण, तीही माणसंच आहेत.

स�र�वातीला तृतीय पंथीयांबद�दल मलाही तिरस�कार वाटायचा. मा��याही म�लाला �का तृतीय पंथीयाने पाळण�यातून उचलून अक�षरश: नाचवले होते. ही तिडीक अगदी मस�तकात गेलेली. संताप आलेला. मात�र, तीही माणसेच आहेत, ही भावना नंतर मनात र�जली. त�यांनाही भावना असतात. गेली काही वष�रे दिशा पिंकी शेख नावाच�या ट�रान�स जेंडरने त�यांच�या समाजासाठी समाजप�रबोधनाचे कार�य स�रू केले आहे. दिशा स�वत: कविता करते, सामाजिक उपक�रमांमध�ये सहभागी होते. तिच�या कविता समाजमनाचा वेध घेणा-या आहेत. त�यांच�या समाजासाठी ती प�रयत�नशील आहे. समाजमनाचा वेध घेणारी व�यक�ती का नाही आपल�या प�स�तक प�रकाशन समारंभासाठी यावी, तिचं कार�य, तिचे सामाजिक उपक�रम जेव�हा य�टय़ूबवर पाहिले, तेव�हा तृतीय पंथीयांबद�दलचा विरोध �कदम मावळला आणि दिशाच�याच हस�ते मी मा��या प�स�तकाचे प�रकाशन करून घेतले. हा क�षण मा��यासाठी खूपच आनंदाचा होता. तिच�या बोलण�यातून तिच�या भावना समजल�या, त�यांच�या जीवनाची व�यथा कळली.. त�यांनाही मन असतं, भावना असतात, फक�त समाजाने त�यांना समजून घेतले पाहिजे.
– वैशाली पंडित, लेखिका – सिंधà¥�दà¥�रà¥�ग


म�स�लिमांचे प�रश�न म�हणजे..?
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 02:25

तमन�ना इनामदार

म�स�लीम समाज आज स�वत:ला अत�यंत अस�रक�षित, दबलेला मेहसूस करत आहे. स�वत:बरोबरच बाह�य घटकांवरचा आत�मविश�वास खचलेला दिसतोय. परंपरागत सामाजिक-धार�मिक कोष फोडून तर�ण बाहेर पडण�याच�या प�रयत�नात सभोवतालची परिस�थिती पाहून भांबावतो आहे. त�याला गरज आहे पाठीवर थाप देण�याची.

म�स�लीम धर�मभोळे आहेत. म�स�लिमांतील �क मोठा वर�ग स�वत:ला धर�माच�या चौकटीत स�रक�षित समजतो. नमाज, रोजे, जकात, क�राण पठण आणि जीवननिर�वाह या आवर�तनात जगापासून अलिप�त राहून जगत असतो. म�सलमान परंपरावादी असण�यात अधिक खूश असतात. वाडवडिलांनी ठरविलेल�या रीतीरिवाज आणि घालून दिलेल�या नितीनियमांच�या चौकटी प�रश�न न विचारता, प�ढे चालवत राहण�याचा प�रयत�न होत असतो. यात बदल करण�याची, प�रयोग करून पाहण�याची वृत�ती दिसत नाही. बदल करू पाहणारे किंवा प�रश�न विचारू पाहणारे यांना धर�मब�डवे वाटतात. धार�मिक संकल�पनेची भलामण करणारे ढोंगी स�वार�थी सत�ताकारणी आणि प�ढारी याम�ळे जवळचे हितचिंतक ठरतात. सर�व काही अल�लाहनिर�मित आहे. चिकिस�तक वृत�तीने पाहण�याच�या दृष�टीचा विकास होताना दिसत नाही. त�याम�ळे धर�माविषयी शंका घेणारे काफीर ठरतात. प�रचलित पद�धतीला प�रश�न विचारणा-या म�स�लीम व�यक�तीवरही चारही बाजूने त�टून पडतात. त�याला समूहापासून वेगळा पाडून तो कसा ग�न�हेगार आहे, हे ठरवून गप�प बसायला भाग पाडतात.

स�वत:च�या धार�मिक आचरणाने अल�लाहला खूश करून जन�नतमध�ये जागा निश�चित केली म�हणजे भौतिक जगातले कर�तव�य पूर�ण �ाले असे वाटते. क�ट�ंबाचे पोषण आणि शक�य �ाल�यास, स�वत: आणि क�ट�ंबीय सदस�यांना हज यात�रा अथवा उमराह यात�रा घडवणे म�हणजे या जगात जन�माचे सार�थक �ाले असे वाटते. समाजात असणा-या असंख�य समस�यांशी आणि दारिद�रय़ाशी आपला काही संबंधच नाही, इतके अलिप�तपणे वागून चालणार नाही. म�स�लीम समाज मूलभूत गरजांच�या पूर�ततेसाठीही असहाय आहे. नि:स�वार�थपणे केवळ समाजाचा उत�कर�ष आणि कल�याणासाठी लढणा-या नेत�यांची म�स�लीम समाजात प�रथमपासूनच वानवा आहे. जर �खादा ब�द�धिवादी, स�शिक�षित, तर�कधारित विचारसरणीचा समर�थक नेता म�हणून प�ढे येऊ पाहू लागलाच, तर त�याला हेच लोक विविध शंका-क�शंकांनी भंडावून सोडतात. भौतिक, व�यवहारिक जगात आवश�यक असण�यायोग�य नसल�या तरी चालतील, पण त�याने आध�यात�मिक, धार�मिक वर�तन कसोटय़ा पूर�ण करायला हव�यात, अशी त�यांच�याकडून अपेक�षा असते. अशा कसोटय़ांवर न उतरणा-याला आपल�यात सामावून घेत नाहीत, असा अन�भव अनेकवेळा येतो आणि म�स�लीम समाजाशी नेमकी ही नस पक�ष प�रम�ख मंडळी ओळखतात. या लोकांनी हा पक�का ग�रह करून घेतलाय की, म�सलमानांच�या समस�या म�हणजे मस�जीदचे बांधकाम, कब�रस�तानला कंपाऊन�ड, लाईट, व�यवस�था करून देणे, अजानसाठी भोंग�याला अन�मती देणे, ईद मिलादच�या दिवशी मिरवण�कीत येणा-या समूहाचे विविध पक�षांच�या मांडवात स�वागत करणे, पक�ष संघटनेतर�फे ईद म�बारकच�या श�भेच�छा देणे आणि टोप�या घालून गळाभेट घेत रोजा-इफ�तार पार�टीचे आयोजन केले की, म�सलमानांच�या मनात सहज जागा मिळते. म�सलमान खूश होऊन गठ�ठय़ाने मतांची खरात �ोळीत घालतो. आणखी म�स�लिमांच�या काहीही प�रश�न, समस�या नाहीत.

अनेक सर�वेक�षणातून सिद�ध �ालेले आहे की, म�स�लिमांची स�थिती अतिशय दयनीय आहे. अगदी जगण�यासाठीच मूलभूत समस�यांशी टक�कर देत म�सलमान जगतोय. तळागाळातला म�स�लीम दररोजच�या दोन वेळच�या अन�नासाठी मजबूर आहे, हे चित�र सोयीस�करपणे विसरून स�वत:च�या प�रत-प�रतिष�ठेचे प�रदर�शन दिसावे म�हणून मोठमोठय़ा पक�ष संघटनांच�या सहकार�याने आलिशान इफ�तार पार�टीचे आणि ईद मिलादचे औपचारिक कार�यक�रम नियोजित केले जातात. यावेळी या कामासाठी �ालेला पैसा योग�य की अयोग�य, हा विचार सोयीस�करपणे विसरला जातो. अशा कार�यक�रमांना नक�कीच जायला हवे. त�याम�ळे ओळखी होतात, सामाजिक सलोखा वाढीस लागतो. पण, हीच ओळख थेट प�ढच�या वर�षीच�या कार�यक�रमात न दाखवता इतर वेळी समाजाच�या अनेक समस�यांसाठी निराकरणासाठी त�याचा उपयोग करून घेता यायला हवा, हेही लक�षात ठेवायला हवे ना.

हजार-बाराशे फीअभावी अनेक विद�यार�थी शिक�षणापासून वंचित राहतात. प�रवेश प�रक�रियेची माहिती आणि कागदपत�रांची ज�ळवणी न जमल�याम�ळे शाळा प�रवेश आणि अनेक प�रकारचे दाखले मिळू शकत नाहीत. शिक�षण नसल�याम�ळे पालकांकडे योग�य त�या कागदपत�रांची कमतरता कायम निदर�शनास येते. अशा वेळी स�थानिक नेते, प�ढारींची मदत घेऊन वस�ती-वस�तीत याविषयी कार�यशाळा घेऊन गरजूंपर�यंत माहिती पोहोचवता येते. स�थानिक कार�यकर�त�यांना योग�य ते मानधन देऊन स�शिक�षित, जाणकार व�यक�तींद�वारे मदत केंद�र उभारून प�रवेश प�रक�रिया, निवड प�रक�रिया, शिष�यवृत�ती, शालेय साहित�य मदत शिकवणी वर�ग, प�रौढ शिक�षण वर�ग उभारून सहकार�याचा हात दिला तरी सामान�य माणसाला ती मोलाची मदत ठरणार आहे. जगण�याचा संघर�ष स�कर होणार आहे.

या कल�पना लक�षात येत नसतील असे नक�कीच नाही. प�रश�न येतो की, म�स�लीम समाजाने शिकावे, ज�ञान-माहिती मिळवावी अशी इच�छा आहे का? म�स�लीम समाज प�रश�न विचारणारा व�हावा असे वाटते का? म�स�लीम समाजाचा, तर�णांचा, स�त�रियांचा विकास होऊन म�ख�य प�रवाहात सामील होऊन हक�क आणि अधिकारांच�या बाबतीत अग�रणी भूमिका घ�यावी का? यासाठी यांची मानसिकता पाहताना बरोबरच म�स�लीम समाजातील कार�यकर�ते, बद�धिजीवी, सामाजिक-धार�मिक नेतृत�वानेही आत�मपरीक�षण करून सदसद�विवेकब�द�धीने विचार तपासून पाहण�याची आज अत�यंत गरज आहे.

म�स�लीम समाज आज स�वत:ला अत�यंत अस�रक�षित, दबलेला मेहसूस करत आहे. स�वत:बरोबरच बाह�य घटकांवरचा आत�मविश�वास खचलेला दिसतोय. परंपरागत सामाजिक-धार�मिक कोष फोडून तर�ण बाहेर पडण�याच�या प�रयत�नात सभोवतालची परिस�थिती पाहून भांबावतो आहे. त�याला गरज आहे पाठीवर थाप देण�याची. योग�य दिशादर�शनाची, उपय�क�त ज�ञानाची, प�रक साधनांची, ना की �कदिवशीय इफ�तार पार�टीची किंवा ईद मीलनाची. बाकी परस�पर प�रेम आणि सहकार�य भावना, सामाजिक सलोखा काही या दोन दिवशीच दाखवायची गोष�ट नाही. जगण�यातला प�रत�येक क�षण या भावनेने भारलेला असायला हवा. देशाच�या विकासासाठी खांद�याला खांदा लावून भिडताना दोन�ही खांदे समान सशक�य आणि आत�मविश�वासाने, महत�त�वाकांक�षेने प�रेरित असायला हवे.


जीवनाचे सौंदर�य
Source:  PRAHAAR
Saturday, 25 May 2019 02:20

श�भांगी पासेबंद

सध�या काय करता? हा प�रश�न व�यक�ती ब-याच वेळा �कमेकांना भेटल�यावर करत असतात. जीवन हे मागे दरी असते प�ढे डोंगर असतो. उतारवयाम�ळे आणि उतरण�याच�या समस�येम�ळे, कोणाच�याही मदतीशिवाय मागे-प�ढे जाणे शक�य नसते.

जिराफासारखी करमण�कीसाठी मान वर करून नवा वृद�ध माणूस दूरवर बघतो. शरीराला थोडासा कठोरपणाचा आणि स�थितप�रज�ञतेचा लेप फासला की, आत काही �िरपत नाही. लाभही होत नाही, तोटा होत नाही. पाहिजे तसे यश मिळत नाही, म�हणून माणसाला या वयात तरी वाटतं, ज�ना कचरा काढून टाकावा, मळभ काढून टाकावे. देव देव करताना कळते, गंगाजलाने शरीर स�वच�छ नाही होत, तर मन काय होणार? पण, आपला गंगाजलावर विश�वास असतो. गंगाजल पिऊन कीर�ती, मंत�र, जप करून मन:स�थिती बदलत नाही. अन�य कोणतीही व�यक�ती आपली व�याक�ळता दूर करू शकत नाही. स�वत:च स�वत: प�रयत�न करायला हवेत. लालसा थकली की, शहाणपणा स�रू होतो. मग माणसाच�या मनात �क प�रकारचे मैत�र अवतरते. माणसांची किंमत कळायला लागते. वेगळे विचार मनात यायला लागतात.

�क कथा सांगते, �क कलाकार दगडी शिळा कोरून, मूर�ती, नक�षीच�या �ालरीवर कोरीव चित�र, असे शिल�प बनवत असतो. अनेक वर�षे घालवतो. ती शिळा, कलाकृती आपल�या प�रेयसीला बक�षीस देतो. प�रेयसीला त�या शिल�पात, दगडात, दगडाशिवाय त�या शिळेत काही दिसत नाही.

त�या कलाकाराने आपल�या प�रेयसीला सांगितले की, तू मंदिरात पूर�व दिशेला ही शिळा ठेव. जेव�हा संध�याकाळ होईल, पश�चिमेला सूर�यास�त होईल, तेव�हा त�या किरणात ही शिळा बघ, तेव�हा ख-या अर�थाने रूपक सौंदर�य, या चित�रातला अर�थ त�ला कळेल. पश�चिमेच�या सूर�यास�ताच�या किरणात प�रेयसीने बघितलं. ग�रूने मात�र जाळीतून सूर�यास�ताच�या वेळी, शिळेकडे बघितले. त�यांना त�या शिळेमध�ये प�रेम दिसलं. जीवन दृष�टिकोन, हा स�द�धा दारूप�रमाणे नशा चढवतो. भक�तीदेखील नशा चढवते आणि मग शिळेत आपल�याला काही तरी वेगळे दिसू लागते.

उतारवयात येणारी प�रगल�भता, मॅच�य�रिटी आणि बदललेला दृष�टिकोन, हा सूर�यास�ताच�या वेळेस, जीवनाचं सौंदर�य दाखवतो.

ती प�रेयसी कलाकाराला भेटली ती त�याला म�हणाली, तू भोळा आहेस असे भासवतो, पण चत�र आहेस.

मी त���यावर विश�वास ठेवला, अतिविश�वास ठेवला, चूक केली. पण, अल�पविश�वास ठेवून हातचं राखून प�रेम केलं की, कंटाळा येतो. कारण, की ते प�रेम नसतं, व�यवहार असतो. ही शिळा मा�ा मास�टरपीस आहे. कलाकार म�हणाला.

प�रत�येकाचा दृष�टिकोन अलग असतो, प�रेयसी म�हणाली.
‘जीवनाच�या भटकंतीत सोबत हवी, ही सोबत फार महाग असते.’ कलाकार.
त�या मंदिरात �क मठाधिपती राहात होते, त�यांना कलाकाराने विचारले, त�म�ही मठाधिपती आहात, सोबत कशाला हवी?
‘

का मठाधिपती काय माणूस नसतात?’ मठाधिपतींनी विचारलं.
‘खरे प�रेम, कथेचे प�रेम म�हणजे प�रेम असतं व संवादाशिवाय देखील टिकतं’ कलाकार म�हणाला.
‘ग�रू, अध�यात�म सेवा, ईश�वर सेवा, जप सारेच हवे असते.’ प�रेयसी म�हणाली.
‘वरचे देव काही स�वत:ची स�त�ती �कण�यासाठी आग�रही नाहीत, त�या देवाला स�वत:चं कौत�क �कायला उत�स�कताही नाही.’

त�म�ही जेव�हा प�रत�येक दृष�टिकोनाने व�यक�तीला त�म�ही सध�या काय करता? असे विचारता, त�यावर त�म�हाला शिला कशी दिसते? तो परमेश�वर कसा असतो? या प�रश�नांची उत�तरं मिळतात.

सहवासासोबत, उतारवय, उतरती किरणं, यांचा अंदाज येऊ लागला की, आपण आपणास भेटणा-या व�यक�तींना विचारतो, सध�या काय करता?, पूर�वी त�म�ही काय केलं, ते मला माहिती आहे, फक�त सध�या काय करता ते सांगा. कारण, या उतारवयातील सूर�यास�ताच�या किरणांनी नजरिया नजारा आणि दृष�टिकोन बदललेला असतो. जीवनरूपी शिळा स�ंदर दिसू लागते.


<< < Prev 1 2 3 4 5 6 7 Next > >>